Fiziki xəsarət yeganə əlamət deyil
Məişət zorakılığı fiziki, psixoloji, emosional, iqtisadi, cinsi və texnologiya vasitəsilə törədilən davranışları əhatə edə bilər. Müxtəlif formalar eyni münasibətdə bir arada görünə bilər. Məsələn, təhqir edən insan eyni zamanda telefonunuza və pulunuza da nəzarət edə bilər. Əsas diqqət sizi qorxudan, seçimlərinizi məhdudlaşdıran və başqa şəxsin nəzarətini gücləndirən davranışlara yönəlir.
- Təhdid etmək, əşyaları sındırmaq, çıxış yolunuzu kəsmək və ya fiziki güc tətbiq etmək.
- Davamlı alçaltmaq, baş verənlərə görə sizi günahlandırmaq və yaşadıqlarınızı kiçiltmək.
- Razı olmadığınız yaxınlığa təzyiq göstərmək və sərhədlərinizə hörmət etməmək.
Mənbə: Refuge — zorakılığı anlamaq
Nəzarət gündəlik seçimlərə qarışa bilər
Dostlarınızla görüşmək, işləmək, təhsil almaq və öz qərarlarınızı vermək ətrafında yaranan daimi qorxuya diqqət edin. Bir tərəfin qısqanclığı digərinin bütün ünsiyyətini məhdudlaşdırmağa haqq qazandırmır. Davranışın necə adlandırılmasından çox, sizin həyatınıza və qərar vermək imkanınıza təsiri əhəmiyyətlidir. Münasibətin əvvəlində belə davranışların görünməməsi sonrakı narahatlığınızı əhəmiyyətsiz etmir.
- Görüşdüyünüz insanları seçmək və sizi yaxınlarınızdan uzaqlaşdırmaq.
- İşə və ya dərsə getməyinizə mane olmaq.
- Uşaqlarınızla və ya sevdiyiniz insanlarla bağlı təhdidlər etmək.
Mənbə: The Hotline — zorakılığın əlamətləri
İqtisadi asılılıq məcburi yaradıla bilər
Pul üzərində nəzarət yalnız ailə büdcəsi haqqında fikir ayrılığı demək deyil. Maaşınıza çıxışınızı məhdudlaşdırmaq, hesablarınızı sizdən gizlətmək, işləməyinizə mane olmaq və zəruri ehtiyaclar üçün vəsaiti qəsdən verməmək iqtisadi zorakılığın nümunələri ola bilər. Sizin razılığınız olmadan adınızdan borc yaratmaq da narahatlıq doğuran davranışdır. Belə vəziyyətdə özünüzü günahlandırmaq əvəzinə, seçimləriniz haqqında etibarlı mənbədən məlumat almaq faydalı ola bilər.
Mənbə: The Hotline — zorakılığın formaları
Telefon və hesablar da nəzarət vasitəsinə çevrilə bilər
Şifrələrinizin tələb edilməsi, hər an harada olduğunuzun izlənməsi, təhdid mesajları və şəxsi görüntülərin paylaşılması ilə qorxutmaq rəqəmsal zorakılığın formalarıdır. Bu davranışlar yalnız internetdə baş verdiyi üçün yüngül sayılmır. Başqa şəxs cihazınıza və hesablarınıza çıxış əldə edirsə, dəstək axtararkən ünsiyyət vasitəsini də nəzərə alın. Rəqəmsal məxfilik bələdçimiz bu mövzunu ayrıca izah edir.
Mənbə: Refuge — texnologiya ilə təhlükəsiz ünsiyyət
Əmin olmadan da məlumat ala bilərsiniz
Sadalanan hər nümunənin başınıza gəlməsini gözləmək lazım deyil. Özünüzdən soruşa bilərsiniz: fikrimi rahat deyə bilirəmmi, razılaşmadığım zaman qorxurammı, yaxınlarımla əlaqəni özüm seçirəmmi? Bunlar bal hesablanan test deyil. Məqsəd hisslərinizi və məhdudiyyətləri adlandırmaqdır. Zorakılığa görə məsuliyyət onu törədən şəxsə aiddir. Baş verənləri müzakirə etmək üçün hər şeyi sübut etməyə və ya dərhal qərar verməyə məcbur deyilsiniz. Narahatlığınızın ciddi qəbul edilməsi üçün müəyyən sayda əlaməti toplamağa ehtiyac yoxdur. Məlumat almaq, sual vermək və etibar etdiyiniz bir insanla danışmaq öz vəziyyətinizi daha aydın düşünmək üçün seçə biləcəyiniz yollardır.
Mənbə: Women’s Aid — məişət zorakılığı · The Hotline — zorakılığın əlamətləri
Azərbaycanda məlumat və təcili dəstək
Təcili təhlükə zamanı polisə 102 nömrəsi ilə müraciət edin. Gender əsaslı zorakılıq barədə məlumat və məsləhət üçün Bakı şəhərindən 860, mobil telefondan və regionlardan 012 860 nömrəsinə zəng etmək olar. Bu xətlər ayrıca dövlət xidmətləridir; Qızıl Şəfəqin əlaqə nömrələri deyil. Saytdakı müraciət forması təcili yardım xidməti və ya dərhal yerləşmə təsdiqi vermir.
Mənbə: Daxili İşlər Nazirliyi — 102 · Dövlət Komitəsi — 860 dəstək xətti
Mənbələr
Bu bələdçi aşağıdakı açıq materiallar əsasında hazırlanıb. Xarici mənbələrdəki xidmət və telefonlar həmin ölkələrə aiddir.
Bu material ümumi məlumat üçündür. Fərdi təhlükəsizlik, hüquqi və ya tibbi qiymətləndirməni əvəz etmir. Təcili təhlükə zamanı 102-yə müraciət edin.
Müraciət və rəsmi yardım əlaqələri
